Η στυγερή δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη από τη 17 Νοέμβρη

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Πριν από 37 ακριβώς χρόνια η πολιτική ζωή της χώρας θα κλονιστεί μια για πάντα από την εν ψυχρώ δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη στο γραφείο του. Στις 26 Σεπτεμβρίου του 1989 η τρομοκρατική οργάνωση της 17 Νοέμβρη θα προχωρήσει σε ένα από τα πιο στυγερά χτυπήματά της.

Ο Παύλος Μπακογιάννης, βουλευτής Ευρυτανίας της Νέας Δημοκρατίας, θα πέσει νεκρός από τέσσερις σφαίρες στην οδό Ομήρου, όπου βρισκόταν το γραφείο του, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα βρισκόταν στη δίνη του σκανδάλου Κοσκωτά και των πολιτικών εξελίξεων του λεγόμενου «Βρόμικου ’89».

Ήταν το 39ο χτύπημα της 17 Νοέμβρη, αν συνυπολογιστούν ληστείες και βομβιστικές επιθέσεις. Ο Μπακογιάννης δέχθηκε δύο πυροβολισμούς και στη συνέχεια, όταν είχε ήδη πέσει μπροστά από το ασανσέρ, ακόμη δύο. Μεταφέρθηκε στον «Ευαγγελισμό», όπου άφησε την τελευταία του πνοή.

Η οργάνωση δολοφονούσε για πρώτη φορά έναν πολιτικό. Το χτύπημα θα αποτελούσε σημείο αναφοράς στην 27χρονη δράση της.

Το ταραχώδες πολιτικό σκηνικό του 1989

Η δολοφονία σημειώθηκε σε μια εξαιρετικά ταραχώδη πολιτική περίοδο. Είχε προηγηθεί, στις 8 Μαΐου 1989, η απόπειρα δολοφονίας του Γιώργου Πέτσου, τότε υπουργού Δημόσιας Τάξης, με την 17Ν να τον συνδέει στην προκήρυξή της με το σκάνδαλο Κοσκωτά.

Η οργάνωση είχε ήδη στρέψει την προσοχή της στον πολιτικό κόσμο. Τον Ιούνιο του 1989, λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές, είχε μοιράσει φυλλάδια στην Καλλιθέα και σε περιοχές της δυτικής Αττικής, καλώντας τους πολίτες να επιλέξουν λευκό, άκυρο ή αποχή και καταγγέλλοντας τον κοινοβουλευτισμό και τα κόμματα για τη στάση τους απέναντι στα σκάνδαλα και την πολιτική λιτότητας.

Στις εκλογές εκείνες ο Παύλος Μπακογιάννης εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής με τη Νέα Δημοκρατία. Η ΝΔ, με ποσοστό 44,28%, δεν κατάφερε να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση και συνεργάστηκε με τις αριστερές δυνάμεις, με πρωθυπουργό τον Τζαννή Τζαννετάκη.

Η χώρα βρισκόταν στη δίνη της υπόθεσης Κοσκωτά, ενώ η πολιτική αντιπαράθεση είχε φτάσει στα άκρα.

Η τελειωμένη απόφαση της 17Ν

Σύμφωνα με τις μεταγενέστερες καταθέσεις μελών της οργάνωσης, η απόφαση για τη δολοφονία του Μπακογιάννη είχε ληφθεί σε συνάντηση στα μέσα Αυγούστου του 1989.

Ο Βασίλης Τζωρτζάτος, γνωστός στην οργάνωση ως «Σταμάτης», είχε καταθέσει ότι στη συνάντηση συμμετείχαν ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος («Λάμπρος»), ο Δημήτρης Κουφοντίνας («Λουκάς») και ο Σάββας Ξηρός («Μιχάλης»). Όπως ανέφερε, την εκτέλεση ανέλαβαν ο Κουφοντίνας, ο Ξηρός και ο Ηρακλής Κωστάρης («Χάρης»).

Ο Σάββας Ξηρός περιέγραψε στην προανακριτική του κατάθεση τον ρόλο του καθενός. Ο ίδιος παρέμεινε έξω από την είσοδο, απέναντι από το γραφείο, έχοντας ως αποστολή να ενημερώσει τους υπόλοιπους για το πόσα άτομα θα κατέβαιναν από το αυτοκίνητο του βουλευτή.

Όταν ο Μπακογιάννης έφτασε, μαζί του ήταν μία νεαρή γυναίκα. Ο Ξηρός έδωσε το σχετικό σήμα. Ο Κουφοντίνας και ο Κωστάρης μπήκαν στην είσοδο και ακολούθησαν οι πυροβολισμοί.

«Σε κάποια στιγμή το αυτοκίνητο ήρθε και κατέβηκαν δύο άτομα, δηλαδή ο Μπακογιάννης και μία κοπέλα που φορούσε κόκκινη ζακέτα. Εγώ ειδοποίησα, σύμφωνα με το σχέδιο, ότι είναι δύο άτομα και νόμιζα ότι η επιχείρηση θα ματαιωθεί. Παρ’ όλα αυτά ο ‘Λουκάς’ και ο ‘Χάρης’ μπήκαν στην είσοδο και εγώ άκουσα δύο πυροβολισμούς και ύστερα από λίγο άλλους δύο», ανέφερε.

Η χαριστική βολή του Κουφοντίνα

Ο 31χρονος τότε Δημήτρης Κουφοντίνας ήταν, σύμφωνα με τα όσα έγιναν τότε γνωστά, αυτός που έδωσε τη χαριστική βολή με το 45άρι Colt Model 1911 A1 της 17Ν, όπλο που ήταν γνωστό στην ΕΛ.ΑΣ. ως το «διάσημο 45άρι».

Η αστυνομία είχε ζητήσει εκείνη την περίοδο από τους πολιτικούς να αλλάζουν συχνά τα δρομολόγια και τις καθημερινές τους συνήθειες, καθώς υπήρχε φόβος ότι η οργάνωση θα συνέχιζε να χτυπά πολιτικούς στόχους.

Ο Μπακογιάννης, ωστόσο, το μοιραίο πρωί δεν συνοδευόταν από τον φρουρό του. Το προηγούμενο βράδυ είχε βρεθεί στα γραφεία του Συνασπισμού και, σύμφωνα με τη μαρτυρία της Ντόρας Μπακογιάννη στη δίκη της 17Ν, είχε ζητήσει από τον φρουρό του να μην τον συνοδεύσει μέχρι το γραφείο του στο Κολωνάκι.

Στην εκδοχή που περιγράφει ο Δημήτρης Κουφοντίνας στο βιβλίο του «Γεννήθηκα 17 Νοέμβρη», οι δύο δράστες ήταν ντυμένοι με κοστούμια και κρατούσαν έναν μεγάλο φάκελο, ώστε να μη δημιουργήσουν υποψίες. Ακολούθησαν τον Μπακογιάννη στην είσοδο της πολυκατοικίας, λίγο πριν εκείνος μπει στο ασανσέρ.

Το λάθος του αστυνομικού και η διαφυγή του δράστη

Μετά τους πυροβολισμούς οι δράστες απομακρύνθηκαν από το σημείο. Στη γωνία Ομήρου και Σκουφά έφτασε αστυνομικός της ομάδας Ζήτα.

Μία γυναίκα που βρισκόταν στο σημείο υπέδειξε έναν από τους δράστες. Εκείνος, σύμφωνα με την κατάθεση του αστυνομικού, πέταξε στο έδαφος την έγγραφη ανάληψη ευθύνης της 17Ν. Ο αστυνομικός έσκυψε για να τη μαζέψει και έτσι έχασε την ευκαιρία να ακολουθήσει τον τρομοκράτη.

Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτέλεσε μία από τις χαρακτηριστικές στιγμές της υπόθεσης, καθώς η οργάνωση είχε αφήσει πίσω της την ανάληψη ευθύνης για το χτύπημα.

Γιατί ο Μπακογιάννης έγινε στόχος

Σύμφωνα με όσα έχουν καταγραφεί και στο βιβλίο του Κουφοντίνα, η 17Ν θεωρούσε τον Μπακογιάννη υπεύθυνο για τον σχεδιασμό της συγκυβέρνησης ΝΔ και Συνασπισμού και για τον ρόλο του στις πολιτικές εξελίξεις της περιόδου.

Παράλληλα, τον συνέδεε με την υπόθεση Κοσκωτά και τον θεωρούσε μεταξύ εκείνων που είχαν συμβάλει στην ενίσχυση του επιχειρηματία.

Η δολοφονία έγινε την ημέρα κατά την οποία η Βουλή επρόκειτο να αποφασίσει για την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο Κοσκωτά. Τελικά, ο πρώην πρωθυπουργός παραπέμφθηκε.

Στην προκήρυξή της, με τίτλο «Άρχισε η κάθαρση» και ημερομηνία 18 Σεπτεμβρίου 1989, η 17Ν ανέφερε τους δικούς της ισχυρισμούς για την επιλογή του Μπακογιάννη ως στόχου, αποδίδοντάς του ευθύνες για την υπόθεση Κοσκωτά.

Οι αντιδράσεις και η επικήρυξη

Η δολοφονία προκάλεσε πολιτικό σεισμό. Οι εφημερίδες της εποχής εξαπέλυσαν σφοδρές κατηγορίες και διαφορετικές εκδοχές για τους ηθικούς αυτουργούς της επίθεσης.

Ο Χαρίλαος Φλωράκης, επικεφαλής του Συνασπισμού, στράφηκε εναντίον της «Αυριανής», ενώ άλλα πρωτοσέλιδα επιχείρησαν να συνδέσουν την υπόθεση με το ΠΑΣΟΚ. Οι έρευνες της αστυνομίας στράφηκαν τότε και προς αυτή την κατεύθυνση, χωρίς να εντοπιστεί το όπλο της 17Ν.

Η επικήρυξη των δραστών έφτασε τα 500 εκατομμύρια δραχμές.

Η 17Ν επανήλθε στις 9 Οκτωβρίου με νέα προκήρυξη, στην οποία υποστήριξε ότι διέθετε λαϊκό έρεισμα και επιχείρησε να παρουσιάσει τη δράση της ως έκφραση πολιτικής αντίδρασης.

Ποιος ήταν ο Παύλος Μπακογιάννης

Ο Παύλος Μπακογιάννης γεννήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1935 στην Ευρυτανία. Σπούδασε Πολιτικές και Κοινωνικές Επιστήμες στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συνέχισε τις σπουδές του στο Μόναχο, όπου απέκτησε πτυχίο Πολιτικής Οικονομίας και Πολιτικών Επιστημών.

Δίδαξε Πολιτικές Επιστήμες και Δημοσιογραφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, ενώ τη δεκαετία του ’60 ανέλαβε τη διεύθυνση του ελληνόφωνου προγράμματος της ραδιοφωνίας της Βαυαρίας. Μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967, αντιτάχθηκε ενεργά στη δικτατορία μέσα από τις εκπομπές του.

Στο Μόναχο γνώρισε τη Ντόρα Μητσοτάκη, την οποία παντρεύτηκε το 1974. Επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε στο «Βήμα», ενώ το 1982 ανέλαβε εκδότης και διευθυντής του περιοδικού «ΕΝΑ». Τον Νοέμβριο του 1985 έγινε πολιτικός σύμβουλος του προέδρου της ΝΔ Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Η πολιτική του διαδρομή είχε ως βασικό χαρακτηριστικό την προσπάθεια για συνεννόηση και εθνική συμφιλίωση, με στόχο την άμβλυνση των διαχωριστικών γραμμών. Εισηγήθηκε, μάλιστα, εκ μέρους της ΝΔ, το νομοσχέδιο για την απάλειψη των συνεπειών του Εμφυλίου Πολέμου, το οποίο έγινε νόμος το καλοκαίρι του 1989.

Στις 26 Σεπτεμβρίου 1989, σε ηλικία 54 ετών και πατέρας δύο παιδιών, της Αλεξίας και του Κώστα, ο Παύλος Μπακογιάννης έπεφτε νεκρός από τις σφαίρες της 17 Νοέμβρη.

Μια τραγική ειρωνεία της δολοφονίας ήταν ότι την ίδια ημέρα εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση η χρηματοδότηση του προγράμματος για την Ευρυτανία που ο ίδιος είχε καταρτίσει.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google